آذربایجان (آذرپاتکان - آذرآبادگان)
زادگاه زرتشت ...
تا روزگار پیش از اسکندر گجستک(ملعون) آذربایجان ایران نام ماد خرد داشته است.
دیودور سیسیلی تاریخ نگار مشهور یونانی در تقسیم کشورهای اسکندر چنین می گوید:
پس از تصرف ایران، ماد بزرگ به سردار یونانی واگذار گردید و ماد خرد به آترپس که آتروپاس نیز گفته می شود سپرده شد. ژوستن نیز در تقسیم شهرهای اسکندر این امر را تائید کرده است و از سردار ایرانی به نام اکروپات نام می برد. در دوران اشکانیان و ساسانیان آذربایجان غالبا نخستین سنگر دفاعی ایران در برابر تجاوزات بیگانه محسوب می شده است. هجوم امپراتوری روم به ایران از مرزهای آذربایجان و ارمنستان صورت می گرفته است.
استرابورن می نویسد:
وقتی آنتونیوس سردار رومی در سال 36 قبل از میلاد با صد هزار مرد جنگجو و پشتیبانی شاه ارمنستان بر ضد فرهاد چهارم اشکانی متحد شدند نخست به شهر فرااسپ پایگاه پادشاه آتروپاتان رفت و آنجا را محاصره نمود ولی پس از نبردی سخت نتوانست کاری از پیش ببرد و در برابر دفاع ایرانیان خسته و نا امید گشت و به کشورش بازگشت. در دوره شاهنشاهی ساسانی آذرآبادگان (آذربایجان) یکی از مهم ترین ایالت ایران بوده است. پایتخت آن شهر گنجک ( گنزک ) بوده است.
مسعودی تاریخ نگار مشهور در مسالک الممالک نوشته است:
آذربایجان در دوره پس از اسلام یکی از مهم ترین ایالات ایران محسوب می شده است و پس از سقوط ساسانیان همواره مرکز حوادث و شگرفی های تاریخی بوده است. در متون پهلوی شهرستانهای ایران که در دوره ساسانی نوشته شده است آمده :در کرانه آذرپاتکان شهرستان گنجک را افراسیاب تورانی ساخت. پایگاه آذرپاتکان را ایرانگشسب سپهدار ایرانی ساخت.
استاد پورداوود در مزدیسنا می نویسد :
پایتخت زمستانی و تابستانی شاهان محلی ایران گنجک بوده است و اردبیل دیگر شهر مهم شاهان آتروپاتکان .
مولفان اسلامی بنای ساخت اردبیل در آذربایجان را به پیروز پادشاه ساسانی ( 459 تا 483 میلادی) نسبت داده اند. این شهر به فرمان پیروز شاه بنا گشت .
فردوسی بزرگ نیز بر این امر تاکید دارد:
یکی شارستان کرد پیروز رام خنیده بهر جای آرام وکام
دگر کرد بادان پیروز رام بفرمود کو را نهادند رام
که اکنونش خوانی همی اردبیل که قیصر بدو دارد از دادمیل
ولی اسعدی گرگانی در منظومه ویس و رامین بنای اردبیل را به پیش از ساسانی می رساند :
زهرشهری سپه داری وشاهی زهرمرزی پری رویی وماهی
گزیده هرچه درایران بزرگان ازآذربایگان وزری وگرگان
چو بهرام و رهام اردبیلی گشسب دیلمی شاهپور گیلی
رهام نام قهرمان آذربایجانی است که از خاندان اصیل ایرانی بوده است نژادش به کیانیان باز میگردد .
تاریخ آذربایجان در اوایل اسلام با قتل و کشتار همراه بوده است.
بعد از مرگ عمر- عثمان به خلافت رسید. در سال 24 هجری چندین عصیان در شهرهای ایران بر ضد عربها صورت گرفت و مردم در تلاش برای مبارزه بودند. همدان و آذربایجان دوبار به دلیل تاخیر در پرداخت باج به عربان مورد حمله اعراب قرار گرفت.
( در سالهای 24-26 ) بعد از این حملات آذربایجان قراردادی را متعهد شد تا در صورت آنکه مردم آزاد باشند دین خودشان را ادامه دهند و به آتشکده های آنان تعرض نشود سالیانه مبلغ 800 هزار درهم پرداخت کند. ( طبری )
ولی با کشته شدن عمر توسط ایرانیان مردم آذربایجان شورش نمودند و از پرداخت خراج خودداری کردند. لیکن لشگری بزرگ راهی آذربایجان شد و شهر و روستاهها ویران گشت و قرارداد سخت تری منعقد گشت.
بلاذری می نویسد:
اشعث ابن قیس آذربایجان را فتح کرد و درب آن شهر را به روی سپاه اسلام گشود. در زمان عثمان وی والی آذربایجان شد و در زمان علی بن ابیطالب هم در سمت خود ماند.
او شمار زیادی از خانواده های عرب را روانه آذربایجان کرد تا در آنجا سکنا گزینند. عشایر عرب از بصره و کوفه و شام راهی آذربایجان شدند. به گفته وی عده معدودی از عربان زمینهای عجمان را خریدند. ولی بیشتر عربان برای مصادره کردن زمینهای مجوسان ساکن در آذربایجان با یکدیگر مسابقه نمودند - یعنی هر گروهی هرچه می توانست مصادره می کرد . بدین صورت اموال و زمینهای ایرانیان یکی پس از دیگری به تاراج گذاشته شد و علی بن ابیطالب خلیفه وقت با آن مخالفتی ننمود. در نهایت آذربایجان در قرن سوم هجری از تصرف اعراب خارج شد.
زبان و گویش رایج در آذربایجان و اردبیل , پیش از اسلام
پارسی پهلوی و پس از اسلام و کوتاه شدن دست اعراب
از آن و تا پیش از حمله ی مغول و عثمانی و دوره صفویه ,
پارسی دری و اصیل بوده است.
ادامه دارد........
ما را در سایت ♥♥♥ دختر و پسر ♥♥♥ دنبال میکنید
برچسب:
نویسنده: هستی
بازدید: 167