آخرین مطالب
امکانات وب
هپاتيت B در ايران :
در ايران مبتلايان حدود 3% كل جمعيت را شامل مي شود كه با در نظر گرفتن جمعيت ايران حدود 2 ميليون نفر به اين ويروس آلوده هستند . از اين تعداد حدود 200 تا300 هزار از اين افراد دچار هپاتيت مزمن B مي باشند كه نيازمند تشخيص شدت التهاب كبد و در صورت نياز درمان مي باشند .
تعريف بيماري :
هپاتيت B نوعي بيماري عفوني است كه در اثر ورود ويروس HBV به بدن و حمله آن به بافت كبد ايجاد مي شود .
مخزن عفونت :
انسان تنها مخزن و نگهدارنده ويروس در طبيعت است .
مواد آلوده كننده :
خون آلوده منبع اصلي ويروس هپاتيت B است .ساير مايعات بدن كه ويروس در آن ها وجوددارد عبارتند از مايع مني ، ترشحات مهبل و بزاق . البته ويروس در ترشحات ديگري از بدن افراد آلوده نيز شناسايي شده است ولي اين ترشحات اهميتي در انتقال عفونت ندارند .
علائم و نشانه هاي بيماري :
بايد دانست كه علائم انواع هپاتيت هاي ويروسي تقريبا مشابه است و براساس علائم باليني نمي توان نوع هپاتيت را تشخيص داد .
از زمان ويروس هپاتيت B به بدن فرد غير ايمن تا بروز اولين علائم بيماري از 4 هفته تا 6 ماه زمان لازم است .
سپس فرد علائمي غير اختصاصي مانند تب ،درد مفاصل و بثورات پوستي ، بي حالي ، خستگي ، بي اشتهايي ، درد عضلاني ، تهوع و استفراغ را نشان مي دهد و در معاينه ممكن است بزرگي كبد و عقده هاي لنفاوي وجود داشته باشد .
پس از اين علائم زردي آغاز مي گردد كه در سفيدي چشم واضح تر و بهتر ديده مي شود و به تدريج تمامي پوست بدن را در بر مي گيرد . در مرحله زردي معمولا تب كاهش مي يابد . ممكن است ادرار پررنگ و مدفوع كم رنگ شود .
كاهش زردي معمولا پس از چند روز تا يك هفته شروع مي شود ولي ممكن است 4 تا 6 هفته طول بكشد . اصولا هر چه علائم بيماري شديد تر باشد بدان معني است كه پاسخ هاي دفاعي بدن به عفونت شديدتر بوده و در صورت رفع علائم ، احتمال مزمن شدن بيماري كمتر است .
پس از اين علائم ، مرحله نقاهت و بهبودي فرا مي رسد . بسته به شرايط مختلف ، عده اي از بيماران بهبودي كامل خود را به دست مي آورند و در برخي ديگر عفونت به حالت مزمن در مي آيد .
هپاتيت مزمن :
چنانچه ويروس هپاتيت B طي 6 ماه از بدن بيمار پاك نشود ، بيماري مزمن شده است .احتمال مزمن شدن به چند عامل بستگي دارد :
1 ـ سن : مهمترين عامل تعيين كننده مزمن شدن بيماري است . در صورت ابتلاي به هپاتيت B%95 نوزادان ،20% كودكان و 1 تا 10 % بالغين به فرم مزمن بيماري تبديل مي شوند.
2 ـ زمينه ژنتيكي
3 ـ ابتلا به عفونت خفيف و بدون علامت
4 ـ ضعيف بودن دستگاه ايمني و دفاعي بدن
5 ـ عفونت با حجم زياد ويروس
6 ـ عفونت در معتادان و افراد مبتلا به هموفيلي
علائم هپاتيت B مزمن :
در اغلب افراد مبتلا به هپاتيت B مزمن ، عفونت به صورت خاموش است و فرد علامتي ندارد . به اين گروه ، ناقل سالم مي گويند .
در درصد كمي از افراد مبتلا به فرم مزمن( 1 تا 5% ) ، عفونت نهفته فعال مي شود و آسيب كبد ادامه مي يابد . در اين موارد اصطلاحا هپاتيت مزمن فعال روي داده است كه در صورت عدم پاسخ به درمان ، زردي ، بي حالي ، بي اشتهايي ، تهوع و كسالت ادامه مي يابد و در نهايت ، بافتي جايگزين بافت طبيعي كبد مي شود كه توانايي انجام وظايف كبد در بدن را ندارد . به اين مرحله سيروز كبدي گفته مي شود كه علائم آن به صورت جمع شدن مايع و تورم شكم ،تورم پاها ، تمايل به خونريزي هاي زير پوستي و گوارشي ، بزرگ شدن سينه ها در مردان ، كوچكي بيضه ها و علائم مغزي است . درصد كمي از موارد هپاتيت مزمن به سرطان كبد مبتلا مي شوند .
راه هاي انتقال :
1 ـ انتقال از مادر آلوده به نوزاد ( شايع ترين راه ابتلا در كشور )
2 ـ استفاده از سرنگ مشترک در معتادان تزریقی
3 _ فرورفتن سوزن آلوده در دست ( در کارکنان بهداشتی درمانی )
4 _ تماس جنسی محافظت نشده با فرد آلوده
5 _ تماس نزدیک با افراد مبتلا
درمان بيماري :
هپاتيت B حاد احتياج به درمان با داروهاي ضدويروس ندارد و درمان هاي حمايتي جهت طي دوره حاد كافي است و اكثر موارد مبتلا ( به خصوص کسانی که بعد از بلوغ مبتلا شده باشند ) بهبودی کامل خود را به دست می آورند . در حال حاضر درمان هپاتیت B مزمن در بیمارانی انجام می شود که دچار بیماری فعال و تخریب پیشرونده کبد هستند و بهتر است که درمان قبل از شروع علائم سیروز یا آسیب واضح کبدی شروع شود . هدف از درمان هپاتیت مزمن جلوگیری از فعالیت و تکثیر ویروس و متوقف کردن روند تخریب کبد توسط ویروس است . بنابراین ناقلین سالم هپاتیت B باید حتی در صورت نداشتن علائم هر شش ماه یک بار با مراجعه به پزشک و انجام یک آزمایش خون وضعیت سلامت کبد خود را مشخص نمایند . چنانچه آسیب پیشرونده کبد در آزمایش ها مشخص شود و نمونه برداری از کبد نیز آن را تائید کند ، داروهای اختصاصی ضدویروس برای فرد تجویز می گردد که تاثیر نسبتا مناسبی در کنترل بیماری دارند .
پیشگیری از گسترش هپاتیت B نیازمند توجه به عوامل موثر در انتقال بیماری است :
الف ) مردم عادی :
1 _ رعایت دستورات بهداشت فردی : عدم استفاده از وسایل شخصی دیگران مانند تیغ ، مسواک ، شانه و . . .
2 _ ترک اعتیاد تزریقی و عدم استفاده از سرنگ مشترک با دیگران
3 _ انجام اعمال دندانپزشکی ، و تاتو( خالکوبی ) فقط در شرایط استریل
ب ) منابع ویروس هپاتیت B ( بیماران در دوره حاد ، ناقلین سالم و علامت دار ) :
1 _ رعایت دستورات بند الف
2 _ استفاده از کاندوم در تماس های جنسی
3 _ عدم تبادل بزاق ( بوسه مرطوب )
4 _ پیگیری هر 6 ماه یک بار عملکرد کبد ( در ناقلین سالم )
واکسیناسیون :
واکسن هپاتیت B : واکسنی که برای پیشگیری از هپاتیت B در دسترس است در 80 تا 90% موارد موثر است ، یعنی علیرغم قدرت بالای آن ، حتی کسانی که دوره کامل واکسن هپاتیت B را دریافت کرده اند باید همچنان اصول پیشگیری از ابتلا را رعایت کنند . به خاطر داشته باشیم که رعایت اصول پیشگیری ما را از ابتلا به ایدز ، هپاتیت C ، سایر عفونت های منتقل شونده از راه خون و بیماریهای آمیزشی محافظت خواهد کرد .
باید دانست که با توجه به در نظر داشتن راه های انتقال ویروس ، در حال حاضر واکسیناسیون هپاتیت B برای همه افراد جامعه ضروری نیست و استفاده از این واکسن علاوه بر نوزادان ، در گروه های زیر توصیه می شود :
1 _ پرسنل بهداشتی و درمانی ( پزشکان ، پرستاران ، کارکنان آزمایشگاه ها )
2 _ بیماران دیالیزی و تالاسمی
3 _ اعضای خانواده بیمار هپاتیت B ساکن در یک واحد مسکونی
4 _ آتش نشان ها ، زندانبانان و رفتگران
5 _ معتادان تزریقی
برنامه واکسیناسیون کشوری هپاتیت B :
کلا دوره کامل واکسن هپاتیت B شامل سه نوبت است :
الف ) کودکان : بدو تولد ، 2 ماهگی و 6 ماهگی .
ب ) گروه های پرخطر : بدو مراجعه ، یک ماه بعد از نوبت اول و شش ماه بعد از نوبت اول .
سایر نکات خواندنی در مورد هپاتیت B :
_ تماس های معمول اجتماعی ( دست دادن ، روبوسی ، نشستن در کنار هم ، استفاده از توالت و حمام و استخرو سونای مشترک و . . . ) با ناقلین هپاتیت B موجب انتقال بیماری نمی شود .
_ نیازی به جداسازی ظروف غذاخوری فرد آلوده نیست ، البته باید شستشوی کامکل ظروف انجام شود .
_ افراد ناقل ویروس در صورت اطلاع به همسر و واکسیناسیون کامل همسر می توانند زندگی زناشویی عادی داشته باشند . ابتلا به هپاتیت B منعی برای ازدواج نیست و از این نظر تفاوتی بین مرد و زن وجود ندارد .
_ باردارشدن زن ناقل سالم هم برای جنین خطرناک نیست و با استفاده به موقع از واکسن و ایمونوگلوبولین ، خطر ابتلای نوزاد تقریبا منتفی است.بنابراین زنان باردار باید از وضعیت هپاتیت Bخود مطلع باشندودر صورت وجود عفونت ، پزشک معالج را از اوایل بارداری در جریان قرار دهند .
_شیر مادر مبتلا به هپاتیت B خطری برای نوزاد ندارد .
_ فرد آلوده به ویروس هپاتیت B می تواند برای سایرین آشپزی کند .
_ خون فرد آلوده حتی پس از خشک شدن می تواند آلوده کننده باشد ، بنابراین پس از شستشوی کامل خون باید از مواد ضدعفونی کننده نظیر وایتکس ( به مدت 20 دقیقه ) و یا جوشاندن ( به مدت 20 تا30 دقیقه ) و یا هر دو روش استفاده نمود.
هـپاتـيت چـاره دارد؟
ويروس بيماريهاي هپاتيت b و c از طريق خون انتقال مييابد. ويروس هپاتيت b از مادر به جنين و در حين زايمان منتقل ميشود (انتقال عمودي). البته در حال حاضر ابتلا به هپاتيت از اين طريق کاهش يافتهاست زيرا امروزه تمام مادران باردار، غربالگري و در صورت ابتلا به هپاتيتb بيماريشان تشخيص دادهميشود و تحت درمان قرارميگيرند. در اين حالت نوزاد بلافاصله پس از تولد ايمونوگلوبولين و واکسن هپاتيت b دريافت مي کند...
راه ديگر سرايت ويروس، تماسهاي جنسي يا تماس با خون آلوده به ويروس است (انتقال افقي) كه بيشتر در بزرگسالان رخ ميدهد. خوشبختانه هپاتيت b واکسن بسيار موثري دارد به همين دليل ابتلا به اين بيماري، از راه انتقال افقي بهخصوص در نوجوانان زير 19 سال بسيار کم گزارش ميشود. البته ويروس ممکن است در افرادي که واکسينه نشدهاند، از طريق رفتارهاي پرخطر مانند تماسهاي جنسي، تزريق موادمخدر، استفاده از سوزنهاي مشترک و تماس با خون يا سوزن آلوده به راحتي منتقل شود.
مهمترين راه انتقال هپاتيت c خون است و از راه تماس جنسي و مادر به جنين، بسيار نادر گزارش شدهاست. بيشترين افرادي که به هپاتيت c مبتلا ميشوند، معتادان تزريقي هستند. استفاده از سوزنهاي مشترك و رعايت نكردن بهداشت فردي از عوامل موثر در ابتلا به اين بيماري است. مطالعههاي زيادي نشان مي دهد اگر کسي موادمخدر را از روشهاي ديگري مانند خوردن يا استنشاق هم مصرف کند، همچنان در معرض خطر ابتلا به هپاتيت c خواهد بود زيرا توليدکنندگان موادمخدر عمدتا خودشان به اين ويروس آلودهاند و از آنجا که ويروس هپاتيت مدت زيادي در سطح خشک باقي ميماند، ميتواند مصرفکنندگان را آلوده کند.
اصطلاحا به ويروس هپاتيت b و c، ويروسهاي «کبددوست» ميگويند. معمولا هر ويروس يا ميکروبي که وارد بدن ميشود، خاستگاه خاصي دارد مثلا ويروس فلجاطفال، سيستم عصبي، ويروس سرماخوردگي و آنفلوانزا، سيستم تنفسي فوقاني و ويروس هپاتيت b و c کبد را درگير ميکنند. ويروس هپاتيت b حتي با dna سلولهاي کبدي ترکيب و تکثير مي شود. ويروس هاي تکثيرشده در نهايت وارد سيستم گردش خون بدن مي شوند و خون فرد مبتلا را آلوده مي کنند. البته تا زماني که پوست زخمي نشود و خونريزي نکند، ويروس از بدن خارج نخواهد شد.
• اگر ويروسهاي هپاتيتb بيش از 6 ماه در بدن باقي بمانند و طي اين مدت سيستم ايمني بدن نتواند آنها را از بين ببرد، بيماري وارد فاز مزمن ميشود اما اگر قبل از 6 ماه، سيستم ايمني بدن موفق به از بين بردن ويروس ها شود، مزمن نخواهد شد.
• مزمن شدن ويروس هپاتيت b، به پاسخ سيستم ايمني بدن و سن بيمار بستگي دارد. در صورتي كه ويروس هپاتيت b حول?وحوش تولد و حين زايمان از مادر به جنين منتقل شود، در 90 تا 95 درصد موارد مزمن خواهدشد زيرا در دوره نوزادي سيستم ايمني بدن به اندازه کافي قوي نيست و ويروس هپاتيت از بدن نوزاد پاک نخواهد شد. با افزايش سن، سيستم ايمني کاملتر ميشود و بدن پاسخ بهتري به دفع ويروسهاي هپاتيت b ميدهد؛ احتمال مزمن شدن بيماري، در سن 15 سالگي، 50 درصد و در افراد بالغ، 20 تا 30 درصد است اما در مورد هپاتيت c اينطور نيست و سيستم ايمني بدن در هر سني که باشد، قادر نيست ويروسهاي هپاتيت c را از بين ببرد، بنابراين در
75 درصد موارد بيماري به سمت مزمن شدن پيش ميرود و به درمان نياز دارد.
علايم بيماري هپاتيت با توجه به نوع آن متفاوت است. بيماري هپاتيت دوره کموني بين 45 تا 90 روز دارد؛ يعني 45 تا 90 روز پس از آنکه فرد به ويروس هپاتيت b آلوده شد، ممکن است دچار هپاتيت حاد شود و علايمي همچون زردي در بدن و چشمها و حالتي شبيه سرماخوردگي و کوفتگي بدن داشته باشد. اين علايم گاهي در مبتلايان ظاهر ميشود و گاهي نه بنابراين اگر فردي شک کند که به هپاتيت مبتلا شده است يا نه، بايد آزمايش بدهد.
• تقريبا در يک درصد افراد مبتلا به هپاتيت b مزمن، بيماري طي يک سال خودبهخود بهبود مييابد. اين اتفاق در مورد هپاتيت c نيز ميافتد اما نکته جالب اين است که ويروس هپاتيت c، 6 نوع ژنوتيپ مختلف دارد که از شماره 1 تا 6 نامگذاري شدهاند. اگر فردي به ويروس شماره 1 آلوده شده باشد و پس از درمان، دوباره از موادمخدر تزريقي استفاده کند يا با ويروس تماس داشته باشد، ممکن است اين بار به ويروس شماره 2 يا 3 آلوده شود، اما در مورد هپاتيت b فرد آلوده پس از درمان ايمن ميشود و احتمال ابتلاي دوبارهاش به اين بيماري وجود نخواهدداشت.
• بحثهاي زيادي در مورد بيمار مبتلا به بيماري هپاتيت b حاد وجود دارد. بيشتر پزشکان موافق درمان بيماران در اين مرحله نيستند زيرا در بيشتر موارد بيماري افراد بالغ خودبهخود بهبود پيدا ميکند اما در مواردي که بيماري برقآسا بروز ميکند، به درمانهاي نگهدارنده نياز است. متاسفانه در حال حاضر راهي براي ريشهکني هپاتيت b وجود ندارد، اما با تجويز داروهاي بسيار خوبي ميتوان بيماري را تحتکنترل درآورد. بيماري هپاتيت c نيز بسيار خوب به درمان پاسخ ميدهد و با توجه به نوع ژنوتيپ ويروس بيماري درمان ميشود.
متاسفانه بسياري از افراد به دليل ناآگاهي، زماني كه متوجه ابتلا به اين بيماري ميشوند، به شدت ميترسند. در حالي که سير بيماري، شديد و پرسرعت نيست و اتفاقا بسيار خوشخيم و طولانيمدت است. از هر 100 نفري که به ويروس هپاتيت b آلوده ميشوند، فقط 15 تا 20 نفر پس از 30 سال به سيروز کبدي مبتلا ميشوند. 75 تا 80 درصد بيماران تا آخر عمر بدون مشکل هستند و گاهي اصلا متوجه بيماريشان نمي شوند. از 15 تا 20 نفري که به سيروزکبدي مبتلا شدهاند، فقط 10 درصد آنها به سرطان کبد مبتلا خواهند شد. درنتيجه به همه بيماران مبتلا به هپاتيت توصيه ميکنم با اطلاع از بيماريشان، آرامش خود را حفظ کنند، نترسند و همواره تحتنظر فوقتخصصان گوارش يا متخصصان عفوني باشند. از آنجا كه نشناختن ويروس، راههاي انتقال، راههاي پيشگيري و سير بيماري باعث ايجاد مشکلاتي در خانوادهها ميشود، بهتر است با پزشک مشاوره کرد
تهیه و تدوین : فروغ عراقی کارشناس آموزش سلامت مرکز بهداشت استان
مهرنوش جاسم زاده کارشناس آموزش سلامت مرکز بهداشت استان
دکتر شهرام ترحمی کارشناس مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت استان
منابع و مآخذ :
1 _ هپاتیت ویروسی ، دکتر ناصر ابراهیمی دریانی و همکاران ، انتشارات شایان نمودار ، 1381
2 _ راهنمای پیشگیری از هپاتیت و ایدز ، دکتر کامران حکیم زاده ، مرکز نشر صدا ، 1380
3 _ هپاتیت ویروسی و اتوایمیون ، دکتر ناصر ابراهیمی دریانی و همکاران ، نشر طبیب ، 1378
microbiology1.blogfa.com
میکروبیولوژی مسجد سلیمان
♥♥♥ دختر و پسر ♥♥♥...ما را در سایت ♥♥♥ دختر و پسر ♥♥♥ دنبال میکنید
برچسب:
نویسنده: هستی
بازدید: 165