تغذیه ی بارداری

* نوشیدنیهای کافئین دار مانند چای و قهوه، نوشابههای گازدار باید در این دوران محدود شود؛ چرا كه موجب تولد نوزاد کم وزن یا نوزاد با عوارض عصبی میشود.
-دم کردههای گیاهی مانند گل گاوزبان، چای نعناع که اغلب جانشین نوشیدنیهای کافئین دار میشوند به علت اثرات جانبی مانند حالت تهوع و استفراغ در دوران بارداری باید از مصرف آنها خودداری شود.

* شکلات به علت دارا بودن مقدار کمی کافئین و تئوبرومید که آن هم مادهای شبیه کافئین است باید به صورت محدود مصرف شود

* در چند ماهه اول بارداری (هفته ۵ تا ۱۴) به علت حالت تهوع صبحگاهی که برای مادران پیش می آید، باید بیشتر از غذاهای خشک استفاده کرده و از مصرف خورشتهای آبکی، سوپها و آش اجتناب كنند.

* در طی دوران بارداری سوزش قلب و احساس پر بودن و برگشت غذا از معده به مری(رفلاكس معده) رخ می دهد، گفت: مادران باید وعدههای غذایی خود را به ۳ وعده غذایی و ۳ میان وعده تقسیم کنند و هر وعده غذا را با حجمی کم مصرف کنند.

* پوشیدن لباس راحت و استراحت کافی، مصرف آرام و خوب جویدن غذا را از دیگر نكات لازم برای زنان باردار عنوان كرد و گفت: این عمل منجر به بر طرف سوزش قلب میشود.

از جمله تغییراتی كه دربدن مادر حاصل می شود، تغییر درهضم و جذب غذا ( جذب غذا از روده ها بهتر و بیشتر می شود )، افزایش حجم خون مادر و افزایش چربی های ذخیره ای بدن مادر است . برای اندازه گیری رشد مناسب جنین و سلامت مادر، بهترین و آسان ترین راه، كنترل افزایش وزن مادر است .

به طور معمول زنان باردار در طول حاملگی حدود 12-10 كیلوگرم اضافه وزن دارند، البته برای خانم های لاغر تا 18 كیلوگرم و برای خانم های چاق تا 11 كیلوگرم در نظر گرفته شده است.
افزایش وزن بدن در طول حاملگی به صورت یكنواخت نیست. در 3 ماهه ی اول افزایش وزن آهسته و حدود 2-1 كیلوگرم است. در طول 6 ماهه ی آخر، افزایش وزن حدود 5/0 كیلوگرم در هفته می باشد. البته هر گونه تغییر وزن ناگهانی باید گزارش داده شود.

برگشت وزن:

قسمت اعظم كاهش وزن مادر در زمان زایمان( حدود 5/5 كیلوگرم) و در دو هفته اول بعد از زایمان ( حدود 4 كیلوگرم) است. 5/2 كیلوگرم باقی مانده از هفته دوم تا ماه 6 بعد از زایمان كاهش می یابد، البته زنانی كه قبلاً زایمان داشته اند، میزان بیشتری از افزایش وزن زمان حاملگی خود را حفظ خواهند كرد.
نیاز مادر در دوران بارداری به پروتئین ، ویتامین ها، املاح و انرژی افزایش می یابد.

انرژی
نیاز مادر به انرژی درسه ماهه ی اول مثل دوران پیش از بارداری است، ولی درسه ماهه ی دوم و سوم باید روزانه 300 كالری بیشتر مصرف كند . مصرف زیاد كالری موجب چاقی مادر و بازگشت مشكل تر به مقدار وزن پیش از بارداری خواهد شد.مصرف كم انرژی نیز موجب تحلیل بدن مادر خواهد شد.
ورزش سنگین دربارداری توصیه نمی شود زیرا این گونه ورزش ذخائر چربی بدن مادر را مصرف كرده و موجب كاهش ذخایر برای دوران شیردهی می شود.

پروتئین
به طورمتوسط مادر باردار، باید 10 تا 16 گرم پروتئین علاوه بر نیاز پیش از بارداری مصرف كند كه بطور معمول 60 گرم كافی است .

ویتامین ها
دربین ویتامین ها، افزایش نیاز به اسید فولیك از همه بیشتر است كه موجب رشد مغزی مناسب كودك شده و مادر باید از زمانی كه تصمیم به بارداری می گیرد قرص اسید فولیك مصرف كند و مصرف آ ن را تا پایان ماه دوم بارداری ادامه دهد. نیاز به ویتامینهای گروهB خصوصاًB6 هم زیاد می شود كه با افزایش مصرف منابع غنی از آنها تامین خواهد شد.

* نیاز به ویتامینC در حاملگی 70 درصد بیشتر از زمان غیر حاملگی است كه یك رژیم معمولی خوب به راحتی این مقدار را در اختیار مادر قرار می دهد. كلم، حبوبات، سیب زمینی ، اسفناج، دانه های سبز و گوجه فرنگی غنی از ویتامینC هستند و به جذب آهن موجود در غذاها كمك می كنند. بدن ما ذخیره ویتامینC ندارد و با مصرف درست مواد غذایی احتیاج به این ویتامین به راحتی فراهم می شود. سبزیجات سبز تیره و زرد تیره مانند هویج یا زردك، سیب زمینی، فلفل سبز، كلم بروكلی، سرشار از ویتامینA هستند كه برای رشد و سلامتی سلول های بدن مادر و جنین لازم است. میوه هایی مثل پرتقال، گریپ فروت، نارنگی، لیمو و انگور منشاء بسیار خوبی برای ویتامینC هستند.

* هر خانم باردار باید سعی كند در روز حداقل یك لیوان شیر مصرف كند. اگر مادری از مزه شیر راضی نیست، باید آن را با اضافه كردن موادی مانند كاكائو و امثال آن برای خود قابل قبول سازد. البته این شامل آن دسته از افرادی كه مشكل گوارشی داشته و قادر به تحمل شیر نیستند، نمی باشد كه در این صورت به جای یك لیوان شیر می توانند یك فنجان ماست یا پنیر مصرف كنند. اگر چه بستنی به علت شیر موجود در آن كلسیم دارد، ولی برای تامین كلسیم لازم یك خانم باردار باید یك و نیم فنجان از این مواد مصرف شود، زیرا در بستنی علاوه بر شیر مقدار زیادی شكر و هوا است كه این باعث كاهش میزان شیر و كلسیم لازم می شود. البته منابع غیرلبنی كلسیم شامل ماهی ساردین و ماهی آزاد نیز می باشد.
باید توجه داشت كه چربی ها ، روغن و شكر با احتیاط مصرف شوند.

کاهش عوارض:

استفراغ و تهوع شدید اوایل بارداری با كمبود حاد انرژی و پروتئین همراه می شود . راهكارهای مناسب برای برطرف كردن آن به قرار زیراست :

تازه بودن هوای اتاق ، جلوگیری از هر نوع بو ، خوردن غذاهای سرد، آهسته بلند شدن از رختخواب ، گذاشتن كمی بیسكویت خشك د ردهان قبل از بر خواستن از رختخواب ، مصرف نمودن شش وعده غذا بجای سه وعده ، پرهیز از غذاهای پر چربی و ادویه دار و نفاخ و غذاهای برطرف كننده تهوع؛ آب میوه ، نوشابه گاز دار ، دوغ ، لواشك ، آلو یا آلبالو ، نان خشك و آبلیمو هستند. شما باید دراین مدت از گرسنگی اجتناب كنید و از مصرف آشامیدنی ها با غذا و غذاهای سرخ كرده پرهیز كنید.

طب سنتی در درمان تهوع:

۱- پودر سماق در درمان اختلالات گوارشی و مشکلات روده بزرگ، برطرف کردن حالت تهوع و بی اشتهایی موثر است.

۲- گوجه فرنگی برای برطرف کردن تهوع صبحگاهی در زنان باردار مفید است.

۳- زنجبیل میتواند باعث جلوگیری از تهوع ناشی از عمل جراحی و شیمی درمانی و نیز تهوع دوران بارداری شود. مطالعات نشان می دهد مصرف یک گرم پودر زنجبیل در جلوگیری از حالت تهوع بعد از عمل جراحی، به اندازه داروهای آرامبخش موثر است.

۴- هندوانه خواص بسیاری دارد، از جمله ضد استفراغ و ضد تهوع، مخصوصا برای افرادی که در تابستان دچار گرمازدگی می شوند، نوشیدن آب هندوانه با کمی گلاب می تواند مفید باشد.

۵- شاتوت یکی از انواع توت ها است. استفاده از جوشانده برگ های این میوه برای برطرف کردن حالت تهوع از قدیم معمول بوده است.

۶- نعناع، دارای خاصیت خنک کنندگی، رفع گرفتگی عضلات و مسکن درد می باشد. پیشگیری از درد معده و روده ، ضد اسهال ، ضد تهوع ، ضد درد عادت ماهیانه و ضد سرفه از اثرات عصاره این گیاه ذکر شده است.

۷- زرشک، منقبض کننده طحال بوده و اثر ضد تهوع دارد، اما استفاده مقدار زیاد آن باعث اسهال و حتی فلج مرکز تنفسی می شود. مصرف زرشک به مقدار ۲ گرم در طول روز و به مدت سه بار توصیه می شود و مصرف بیش از اندازه آن می تواند مشکلات زیادی ایجاد کند.

۸- پونه برای مقابله با حالت تهوع و استفراغ، مشکلات و ناراحتی های گوارشی موثر است، به طوری که از ترش کردن معده جلوگیری می کند و برای هضم غذا و برطرف کردن سکسکه مفید است.

۹- آب لیمو خاصیت ضد تهوع دارد و در درمان اسهال و یبوست به کار می رود.

۱۰- آلبالو ، ضد عفونی کننده قوی روده ها است. به درمان کم خونی ، تصلب شرایین ، خستگی، دیابت، نارسایی کبد، آرتریت (درد و التهاب مفاصل) ، نقرس و حالت تهوع کمک می کند.
گوجه فرنگی برای برطرف کردن تهوع صبحگاهی در زنان باردار مفید است.

۱۱- تمبرهندی مثل یک ملین عمل می کند. این میوه، یک اشتها آور بوده و منبعی از آنتی اکسیدان ها نیز به حساب می آید. خوردنش به همراه غذا به هضم آن کمک می کند. به علاوه برای کاهش تهوع مفید است، بنابراین اضافه کردن آن به غذا به خصوص در وعده غذایی افرادی که مشکل گوارشی دارند، توصیه می شود.

۱۲- در طب سنتی چین از دارچین برای درمان سرماخوردگی، تهوع، اسهال و دردهای عادت ماهانه استفاده می شود.

۱۳- دم کرده پوست پرتقال اشتها را افزایش می دهد. باعث تقویت سیستم هاضمه شده و نفخ و حالت تهوع را از بین می برد. سیستم گردش خون را بهبود می بخشد. برای تهیه این دم کرده، حدود یک قاشق غذاخوری پوست خرد شده پرتقال را درون آب جوش بریزید و پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه آن را میل کنید.

۱۴- رب انار برای بهبود کم اشتهایی ، تهوع ، ضعف عمومی ، تصفیه خون و میگرن بسیار مفید است.

۱۵- میوه سنجد از نظر طب سنتی، طبیعت سرد و خشک دارد و ضد تهوع و صفرا بر است.

۱۶- ویتامین B6 از جمله ویتامین های محلول در آب است که در رفع تهوع موثر است. این ویتامین در مواد غذایی زیر وجود دارد: گردو، بادام زمینی، لوبیا سفید، نخودفرنگی، سویا، اسفناج، گوجه فرنگی، ذرت، گندم کامل، سبوس گندم، جگر، قلوه، گوشت گاو، میگو، بوقلمون، تخم مرغ ، شیر، انگور، طالبی، آناناس، سیب، پرتقال، گلابی و هلو.

مسمومیت با ۵ ماده که موجب تهوع می شود

۱- مصرف سه گرم زعفران در ماه برای هر فرد مناسب است و استفاده بیش از پنج گرم زعفران در یک وعده غذایی، عوارضی همچون سرگیجه، کاهش تعداد ضربان قلب و احساس تهوع در پی دارد. همچنین، این میزان زعفران در دوران بارداری احتمال سقط جنین را افزایش می دهد.

۲- پروتئین موجود در تخم مرغ می تواند در برخی افراد ایجاد حساسیت کرده و منجر به بروز علائم آلرژی غذایی شود. سردرد، کهیر، خارش پوست، حالت تهوع و استفراغ و درد معده از علائم شایع آلرژی به تخم مرغ است.

۳- اگر ظروف مسی با لایه ای از یک فلز دیگر مثل قلع یا فولاد ضدزنگ یا نیکل پوشانده شوند، از ورود مس به غذا جلوگیری می شود و از عوارض افزایش غلظت مس در خون مثل تهوع، استفراغ واسهال کاسته خواهد شد.

۴- خاصیت چای سبز بسیار بیشتر از عوارض جانبی آن است. از آن جایی که چای سبز نیز حاوی کافئین است، مصرف زیاد آن بدخلقی، بی خوابی، تپش قلب و سرگیجه، حالت تهوع، اسهال، سردرد و بی اشتهایی ایجاد می کند.

۵- رازیانه، نوعی گیاه دارویی است که مصارف مختلفی دارد. تمام بخش های مختلف این گیاه یعنی دانه، برگ و ریشه آن خوراکی است، ولی روغن حاصل از دانه های رازیانه، سمی بوده و حتی مصرف کم آن، می تواند منجر به ایجاد دانه های پوستی، مشکلات تنفسی و حالت تهوع گردد.

دارویی برای رفع تهوع

زنجبیل ۲۵ گرم
هل ۵۰ گرم
نمک ۵ گرم
طرز تهیه و مقدار مصرف :
یک قاشق غذا خوری از مخلوط فوق را که قبلا کوبیده شده باشد، در یک لیوان آب جوش ریخته، مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و روزی دو تا سه بار، هر بار یک فنجان، نیم ساعت بعد از غذا میل کنید.

آنچه مادر باردار نباید مصرف كند:
1) كافئین : نوشیدنی های كافئین دار مانند چای ، قهوه ونوشابه های كوكا با ید به 2 لیوان درروز محدود شوند. زیرا می توانند موجب تولد نوزاد كم وزن تا نوزاد با عوارض عصبی شوند. دم كرده های گیاهی ( مانند چای نعناع و یا گل گاو زبان ) كه اغلب جانشین نوشیدنی های كافئین دار می شوند، گاهی اثرات جانبی مانند حالت تهوع و استفراغ بوجود می آورند كه درزنان باردار باید با احتیاط مصرف شوند. 2)
الكل : مصرف الكل درهنگام با رداری با افزایش خطر تولد نوازد كم وزن و یا بروز سندرم الكلی جنین همراه است.
3) شكلات : شكلات علاوه بر اینكه مقداری كمی كافئین دارد ، حاوی تئوبرومید نیز می باشد كه شبیه كافئین است . بنابراین مصرف شكلات باید محدود شود.
4) تركیبات حاوی قند ساده : مواد قندی ساده دراین دوران در حد اعتدال مصرف شوند .

* تراكم استخوانی در مادران شیرده كم می شود ولی این وضعیت دائمی نیست و با تكمیل دوران شیردهی استخوان ترمیم می شود.(با این شرط که شیر دهی تا 2 سال تکمیل شود زیرا در اواسط شیر دهی کم میشود و در صورت تکمیل شیر دهی به حالت قبل برمیگردد.)

♥♥♥ دختر و پسر ♥♥♥...